informacje dla lekarzy


Badanie PROGRESS: podstawy i projekt

Cele badania. Podstawowym celem badania jest określenie wpływu hipotensyjnego działania peryndoprylu na ryzyko udaru mózgu u osób z wywiadem TIA lub udaru mózgu, które nie doprowadziły do wystąpienia niesprawności. Kolejne cele badania to określenie wpływu leczenia peryndoprylem na liczbę udarów mózgu prowadzących do niesprawności lub śmierci, całkowitej liczby incydentów naczyniowo-mózgowych (tj. udarów mózgu, zawałów serca, śmierci w przebiegu chorób sercowo-naczyniowych), występowania zaburzeń funkcji poznawczych i otępienia, a także nasilenia niesprawności oraz uzależnienia od innych osób.

Populacja badana. 6105 chorych z wywiadem niedokrwiennego lub krwotocznego udaru mózgu. Pacjenci rekrutowani w ośrodkach w Australii, Belgii, Chinach, Francji, Włoszech, Japonii, Nowej Zelandii, Szwecji oraz Wielkiej Brytanii.

Kryteria włączenia. Wywiad w kierunku chorób naczyniowych mózgu, które wystąpiły w ciągu 5 lat przed włączeniem do badania, takich jak przemijające napady niedokrwienne (TIA; w tym także przemijające zaniewidzenie jednooczne - amaurosis fugax), udar niedokrwienny, udar krwotoczny oraz udar o nieustalonej etiologii. Ponadto brak bezwzględnych wskazań lub przeciwwskazań do stosowania inhibitorów ACE. Kolejnym kryterium była sprawność funkcjonalna chorych, umożliwiająca regularne uczęszczanie na wizyty kontrolne. Do badania planowano włączenie zarówno chorych z nadciśnieniem tętniczym, jak i chorych z prawidłowymi wartościami ciśnienia.

Stosowana interwencja. Przed randomizacją chorzy otrzymują 2 mg peryndoprylu dziennie przez 2 tygodnie, a następnie 4 mg peryndoprylu dziennie przez kolejne 2 tygodnie. Po randomizacji chorzy są przypisywani do grupy leczonej peryndoprylem (4 mg/d.) z indapamidem lub bez niego (2,5 mg/d., poza Japonią, gdzie stosuje się dawkę 2 mg/d.) albo do grupy pojedynczego lub podwójnego placebo. W przypadku chorych bez wskazań lub przeciwwskazań do stosowania diuretyków stosuje się peryndopryl wraz z indapamidem lub odpowiednio podwójne placebo (tj. placebo peryndoprylu i placebo indapamidu). Pozostali chorzy otrzymują peryndopryl lub placebo peryndoprylu (ryc. 1).

Ryc. 1. Schemat badania PROGRESS

Randomizacja. Randomizacja do grupy leczonej lub grupy placebo odbywa się przez połączenie faksem z ośrodkiem randomizującym. Randomizację przeprowadza się zgodnie z wcześniej stosowanym algorytmem, w którym uwzględnia się ośrodek badawczy, płeć, wiek (dekady), wartości skurczowego ciśnienia tętniczego (SBP, systolic blood pressure) na początku badania (przedziały 20 mm Hg), rozpoznanie przy włączaniu do badania (TIA, udar niedokrwienny, udar krwotoczny oraz udar o nieustalonej etiologii) oraz zamiar stosowania leczenia skojarzonego (peryndopryl i indapamid lub podwójne placebo) lub monoterapii (peryndopryl lub pojedyncze placebo).

Mierzone kryteria badania. Podstawowym kryterium badania jest udar mózgu definiowany jako nagłe wystąpienie ogniskowych objawów neurologicznych, które utrzymują się dłużej niż 24 godziny i są spowodowane niedokrwieniem mózgu lub krwotokiem śródmózgowym. Pozostałe kryteria badania to udary mózgu doprowadzające do ciężkiej niesprawności (niesprawność oceniana przez 6-12 miesięcy po udarze mózgu za pomocą systemu klasyfikacji Lindley) lub zakończone śmiercią, całkowita liczba incydentów sercowo-naczyniowych (udar mózgu, zawał serca, śmierć w przebiegu chorób sercowo-naczyniowych), liczba przypadków śmierci z powodu chorób sercowo-naczyniowych, zaburzenia poznawcze (oceniane podczas corocznych wizyt kontrolnych za pomocą Mini-Mental State Examination) oraz otępienie, a także stopień niesprawności i zależność od innych osób (oceniane podczas corocznych wizyt kontrolnych za pomocą skali Barthel i systemu klasyfikacji Lindley).

Badania kontrolne (follow-up). Po randomizacji pacjentów badano po 2 tygodniach, 1, 3, 6, 9 i 12 miesiącach i następnie co 6 miesięcy aż do końca badania. Podczas wizyt kontrolnych zbiera się informacje dotyczące wystąpienia punktów końcowych oraz mierzy ciśnienie tętnicze. Co 6 miesięcy sprawdza się przestrzeganie sposobu przyjmowania leków. Ocena funkcji poznawczych oraz stopnia uzależnienia od innych osób, a także stosowanie leków niezwiązanych z badaniem są dokonywane corocznie. Badania krwi z oceną stężenia kreatyniny, sodu i potasu wykonuje się w 3 i 12 miesiącu, a następnie co roku.

Opieka medyczna. Leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne lekarze prowadzili niezależnie od próby lekowej. Nie ma ograniczeń w stosowaniu leków ani procedur chirurgicznych, w tym także leczenia przeciwnadciśnieniowego ze wskazań medycznych.

Określenie wielkości badanej populacji. Liczebność grupy badanej (6000 osób) określono na podstawie 1,5-2 procentowej rocznej zapadalności na udar mózgu w grupie kontrolnej w czasie 4-5 lat oraz na podstawie średniej różnicy pomiędzy wartościami ciśnienia tętniczego w grupie leczonej i placebo, wynoszącej co najmniej 4 mm Hg ciśnienia rozkurczowego (DBP, diastolic blood pressure) podczas trwania badania. Przewidywana liczba udarów mózgu wynosi co najmniej 200 w grupie placebo z 90-procentową siłą wykrycia 30-procentowego zmniejszenia całkowitej zapadalności na udar mózgu (2p = 0,05). Dla pozostałych punktów końcowych przewidywana liczba zdarzeń w przypadku chorobowości i śmiertelności z powodu chorób naczyniowych w grupie kontrolnej wynosi conajmniej 3-4% rocznie, zapewnia to 90-procentową siłę wykrycia 25-procentowego zmniejszenia zapadalności (2p = 0,05).

Analiza statystyczna. Wpływ leczenia na występowanie udarów mózgu, całkowitą liczbę incydentów sercowo-naczyniowych, liczbę przypadków śmierci z powodu chorób sercowo-naczyniowych oraz przypadków otępienia będzie analizowany za pomocą standardowego logarytmicznego testu przeżycia. Wpływ leczenia na funkcje poznawcze, niesprawność oraz zależność od innych osób będzie analizowany za pomocą szacunkowych równań z odpowiedziami ocenianymi wstecznie wobec roku i leczenia. Dlatego podczas przeprowadzania wszystkich analiz będą brane pod uwagę zależności czasowe w badaniu wpływu leczenia. Ocenę wszystkich punktów końcowych przeprowadzi się z użyciem zasady analizy wyników w grupie przypisanej na początku badania.

Organizacja badania. Badanie zainicjowane i prowadzone przez międzynarodową grupę badaczy pod auspicjami ĺwiatowej Organizacji Zdrowia oraz Międzynarodowego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (WHO/ISH). Przeprowadzenie badania nadzoruje Międzynarodowy Komitet Zarządzający, za centralną koordynację odpowiada the Clinical Trials Research Unit na Uniwersytecie w Auckland w Nowej Zelandii. Badanie ma być przeprowadzone w siedmiu regionach geograficznych pod nadzorem ośrodków koordynujących w Pekinie, Glasgow, Melbourne, Mediolanie, Osace, Paryżu i Uppsala. W okresie kontrolnym niezależny komitet monitorujący będzie w regularnych odstępach sprawdzał dane dotyczące śmiertelności oraz poważnych incydentów niepowikłanych śmiercią.


Strona główna | Dla lekarzy | Informacje ogólne | Dla dziennikarzy | Biuletyn | Szukaj | Nota prawna