informacje dla lekarzy


Aby zwalczać udary i ograniczać związane z nimi obciążenia, trzeba pamiętać o modyfikowalnych czynnikach ryzyka wpływających na ich występowanie:

• nadciśnienie,
• choroby serca,
• migotanie przedsionków,
• chromanie przestankowe,
• cukrzyca,
• wcześniejsze udary, TIA (przemijające incydenty niedokrwienne mózgu),
• palenie papierosów,
• nadużywanie alkoholu,
• hipercholesterolemia,
• dodawanie soli do produktów żywnościowych.

Podejmując próby ograniczenia zapadalności na udary, można wpływać na czynniki ryzyka w grupie osób bardzo zagrożonych lub w całej społeczności. Na poziomie indywidualnym wyszukiwane są osoby bardzo zagrożone z powodu nadciśnienia i innych czynników ryzyka. Celem strategii populacyjnej jest modyfikacja czynników ryzyka w całej populacji, a długoterminowo − zapobieganie powstawaniu grupy wysokiego ryzyka udarów. Choć oba sposoby postępowania mają charakter synergistyczny, oddziaływanie na poziomie populacyjnym pozwala w większym stopniu zapobiegać udarom. Tego rodzaju podejście jest niezbędne, kiedy czynniki ryzyka są w populacji bardzo rozpowszechnione, tak jak ma to miejsce w przypadku nadciśnienia. Z punktu widzenia zdrowia publicznego najkorzystniej jest wpływać na te czynniki ryzyka, które nie tylko można modyfikować, ale które powodują również duże zagrożenie udarami dla całej populacji. Ich modyfikacja pozwoli zapobiec największej liczbie udarów. W tabeli I przedstawiono względne zagrożenie związane z poszczególnymi czynnikami ryzyka udaru.

Czynniki ryzyka udarów
Czynniki ryzyka udarów		Przybliżona wielkość względnego zagrożenia
Wiek		Rośnie wykładniczo
Mężczyźni : kobiety		3 : 2
Nadciśnienie		Duże ryzyko 2 - 4-krotnie więcej niż w grupie kontrolnej
Migotanie przedsionków		Duże ryzyko 6 - 18-krotnie więcej niż w grupie kontrolnej
Palenie papierosów		2 - 4-krotnie więcej niż w grupie kontrolnej
Cukrzyca		2 - 8-krotnie więcej niż w grupie kontrolnej
Przebyty udar lub TIA		1 - 10-krotnie więcej niż w grupie kontrolnej
Spożywanie nadmiernych ilości alkoholu		1 - 4 (ochronne działanie umiarkowanego spożycia)
Hiperlipidemia		1 - 2-krotnie więcej niż w grupie kontrolnej
Choroba niedokrwienna serca		3-krotnie więcej niż w grupie kontrolnej
Niewydolność serca		5-krotnie więcej niż w grupie kontrolnej
Tabela I. Czynniki ryzyka udarów.