informacje dla lekarzy


- prezentacja wyników w skrócie


Ostry udar niedokrwienny

Leczenie trombolityczne. Kim D. i wsp. (USA) wykazali porównywalną skuteczność leczenia dotętniczego, pod względem odsetka rekanalizacji, u chorych powyżej jak i poniżej 80 roku życia. W grupie osób starszych odsetek chorych z zadowalającym wynikiem leczenia był niższy niż u osób młodszych, brak rekanalizacji u osób starszych wiązał się z wyraźnie gorszym rokowaniem. Częstość występowania reokluzji po zastosowaniu trombolizy dotętniczej była tematem pracy Kim SH i wsp. (USA). Autorzy ci wykazali, że reokluzja jest zjawiskiem względnie rzadkim (17%) po dotętniczym zastosowaniu reteplazy. Jednakże w 75% przypadkach prowadzi do śmierci a w 25% do ciężkiego kalectwa. Wpływ doświadczenia w stosowaniu trombolizy w ostrym udarze niedokrwiennem na wyniki leczenia był przedmiotem pracy Berger i wsp. (Niemcy). Autorzy ci wykazali, że w ciągu 2 lat stosowania rtPA śmiertelność wśród chorych leczonych trombolitycznie spadła z 27% do 10% i że efekt ten był niezależny od innych czynników. Istotność doświadczenia ośrodka przy stosowaniu leczenia tromoblitycznego potwierdzają także wyniki przedstawione przez Lindsberg i wsp. (Finlandia). W Helsinkach leczenie rtPA jest stosowane od 1998 roku, wyniki osiągane w tym ośrodku są porównywalne z tymi z badań randomizowanych a śmiertelność jest wyjątkowo niska i wynosi 5%. Autorzy ci podkreślają również znaczenie następujących czynników związanych z gorszym rokowaniem u chorych leczonych trombolitycznie: obniżenie gęstości kory mózgu w badaniu CT, niskie ciśnienie rozkurczowe oraz stosowanie leków hypotensyjnych w fazie ostrej. Hanel i wsp. (USA) przedstawili pracę poświęconą ocenie wpływu różnych czynników na wydłużenie czasu od wystąpienia objawów udaru mózgu do podania leczenia trombolitycznego. Stwierdzili, że czas od wystąpienia objawów udaru do dotarcia do szpitala był porównywalny z czasem od przybycia do szpitala do podania leku. Wynika z tego, że w celu poprawy wyników leczenia tromoblitycznego należy zająć się zarówno poprawą funkcjonowania służb medycznych pozaszpitalnych jak i poprawą sprawności działania szpitali. Legge i wsp. (Kanada) wykazali niski odsetek chorych z udarami prawopółkulowymi leczonych trombolitycznie. Autorzy stawiają hipotezę wpływu anozognozji na opóźnienie w dotarciu do szpitala i przez to na zmniejszenie odsetk chorych leczonych trombolitycznie.

Heparyny niskocząsteczkowe. Dong i wsp. (Chiny) przedstawili wyniki wieloośrodkowego badania randomizowanego nad zastosowaniem podskórnym fraxiparyny w dawce 2x 4100 IU anty-Xa przez 10 dni u chorych z ostrym udarem niedokrwiennym. Nie stwierdzono wpływu podawania fraxiparyny na sprawność czynnościową ocenianą po 3 miesiącach. Wykazano przejściową poprawę stanu chorych leczonych fraxiparyną pomiędzy 10 a 21 dniem (ocena w Chineese Stroke Scale), wykazano również zwiększoną częstotliwość powikłań krwotocznych w tej grupie w porównaniu z grupą kontrolną (5.9% vs. 1.7%).

Neuroradiologia interwencyjna. Anderson i wsp. (USA) przedstawili wyniki stosowania stentowania zwężonej ub niedrożnej tętnicy szyjnej wewnętrznej w odcinku zewnątrzczaszkowym u chorych z tożstronnym ostrym udarem niedokrwiennym. Badanie opierało się na retrospektywnej analizie 20 przypadków zastosowania stentowania jako pierwszej metody leczenia. Implantacja stentu powiodła się w 95% przypadków (19/20), śmiertelność wynosiła 20% (4/20). Podczas rocznej obserwacji stwierdzono 2 przypadki TIA, ale bez niedrożności stentu w angiografii.

Diagnostyka. Głównym czynnikiem prognostycznym ostatecznej wielkości dokonanego ogniska zawałowego, ocenianej w obrazach T2-zależnych, jest wielkość ogniska niedorkwiennego w DWI MRI (Nighoghossian i wsp.;Francja). Wpływ miejsca niedrożności, ocenianego za pomocą przezczaszkowego badania doplerowskiego, na wczesną skuteczność leczenia trombolitycznego przedstawiła grupa prowadząca badanie CLOTBUST (Saqqur i wsp.). Autorzy ci wykazali, że stwierdzenie niedrożności wewnątrzczaszkowej części tętnicy szyjnej wewnętrznej rokuje najgorzej i że w przypadku 30%-40% chorych z niedrożnością w innych lokalizacjach - w tym dystalnej części tętnicy szyjnej wewnętrznej+tętnicy środkowej mózgu a także w przypadku niedrożności tętnicy podstawnej - odległe wyniki leczenia dożylnego rtPA są zadowalające (mRS</=1). Tong i wsp. (USA) przedstawili pracę poświęconą korelacji wyników TEE z rezultatami MRI z opcją DWI u chorych z udarem niedokrwiennym. Autorzy stwierdzili, że u chorych z licznymi ogniskami zawałowymi w DWI w TEE najczęściej stwierdzano obecność blaszki miażdżycowej łuku aorty.

Profilatkyka udaru mózgu i inne.

Statyny. Moonis i wsp. (USA) przedstawili wyniki retrospektywnego badania poświęconego ocenie wpływu statyn na rokowanie podawanych w fazie podostrej udaru mózgu. Autorzy wykazali, że włączenie statyn do 2 tygodni od wystąpienia udaru było związane z uzyskaniem istotnej poprawy do funkcji neurologicznych ocenianych w NIHSS oraz BI.

Neuroradiologia interwencyjna. Sugg i wsp. (USA) przedstawili rezultaty implantacji stentów u chorych (n=11) z objawowymi, krytycznymi, długimi (ponad 3 cm) zwężeniami tętnic zewnątrzczaszkowych (tętnice szyjne i kręgowe). Implantacja stentu zakończona była sukcesem u wszystkich chorych. Wszyscy chorzy pozostali bezobjawowi podaczas średniego okresu obserwacji wynoszącego 7,6 miesiąca. Wyniki tej pracy są istotne z tego względu, że wskazują na przydatność zabiegów wewnątrznaczyniowych u chorych z objawowymi i zaawansowanymi zwężeniami tętnic zewnątrzczaszkowych.

Patofizjologia. Laowattana i wsp. (USA) przedstawili dane na temat wpływu uszkodzenia lewej wyspy na występowanie powikłań kardiologicznych. Autorzy ci stwierdzili, że udar lewej wyspy jest związany z prawie 3 krotnym zwiększeniem ryzyka wystąpienia powikłań kardiologicznych i że związek ten jest jeszcze bardziej wyraźny u chorych bez wcześniejszego wywiadu choroby wieńcowej. Jako przypuszczalny mechanizm autorzy proponują nadmierną aktywność układu współczulnego.