informacje dla lekarzy



Najistotniejsze dane dotyczące roli nadciśnienia tętniczego jako czynnika ryzyka udaru zostały zawarte w metaanalizie 7 dużych badań prospektywnych opublikowanej przez MacMahona w 1990 roku. Obserwacja populacji liczącej ponad 400 000 osób, w której wystąpiły 843 udary, pozwoliła na kilka ważnych stwierdzeń:

1. Zależność względnego ryzyka pierwszego udaru mózgu od ciśnienia rozkurczowego jest liniowa, przy czym nie stwierdzono istnienia granicznej wartości ciśnienia rozkurczowego, poniżej której nie byłaby już obserwowana.
2. Większość, tj. 75% udarów, dotyczyło osób z prawidłowym ciśnieniem tętniczym (za górną granicę prawidłowego ciśnienia rozkurczowego przyjmowano wartość 95 mm Hg).

Liniową zależność ryzyka udaru od ciśnienia rozkurczowego, bez wspomnianej wartości progowej, wykazano również w badaniu Prospective Studies Collaboration. Zwiększone ryzyko udaru towarzyszyło wzrostowi ciśnienia rozkurczowego, nawet gdy jego wartości utrzymywały się poniżej 80 mm Hg.

U osób w podeszłym wieku dominującą formą nadciśnienia jest izolowane nadciśnienie skurczowe. W tej grupie wysokość ciśnienia skurczowego lepiej określa zarówno ryzyko udaru, jak i choroby niedokrwiennej serca. Już wartości ciśnienia skurczowego 140-149 mm Hg wiążą się ze zwiększonym zagrożeniem pierwszym udarem.

Dane z badań populacyjnych i prospektywnych, dotyczące znaczenia leczenia przeciwnadciśnieniowego w prewencji wtórnej udaru (tzn. u osób po przebytym incydencie naczyniowo-mózgowym), nie są tak liczne. Najczęściej cytowanym jest badanie UK-TIA (United Kingdom Transient Ischemic Attack), w którym wykazano liniową zależność zmniejszania się ryzyka udaru wraz z obniżaniem ciśnienia skurczowego oraz rozkurczowego. Podobnie jak dla profilaktyki pierwotnej nie znaleziono przy tym progu, tzn. wartości ciśnienia, poniżej której nie występuje efekt redukcji ryzyka powtórnego udaru.